Overprikkeling of hoogsensiteit? Het kan voor hevige discussies zorgen…
Lang dacht ik dat ik gewoon snel overprikkeld was, of dat ik me aanstelde. Tot ik ontdekte dat er iets anders aan de hand was – iets diepers, iets blijvenders.
Hoogsensitiviteit is geen modewoord of etiket, het is een manier van zijn. En overprikkeling… dat is iets wat ik maar al te goed ken. Maar het is níet hetzelfde. Dat onderscheid voelen en begrijpen, heeft me enorm geholpen om milder naar mezelf te kijken.
Daarom schrijf ik deze blog. Misschien herken jij jezelf ook in de verwarring tussen die twee begrippen. Of misschien voel je vaak dat ‘alles je teveel wordt’ en weet je niet goed waarom. Ik hoop dat mijn woorden iets kunnen verhelderen, maar vooral: dat ze je het gevoel geven dat je niet alleen bent.
Wat is hoogsensitiviteit?
Voor mij voelt hoogsensitiviteit als een soort diep afgestemde antenne. Ik vang veel op. Soms meer dan ik zou willen. Geluiden, stemmingen, sferen… ze komen ongefilterd binnen. En waar anderen misschien iets van zich af laten glijden, blijft het bij mij vaak hangen. Ik beleef dingen intens – in het mooie én in het moeilijke.
Hoogsensitiviteit is geen ‘diagnose’. Het is een aangeboren eigenschap die je manier van voelen en verwerken beïnvloedt. Het betekent dat je zenuwstelsel verfijnder afgesteld is. Ongeveer 1 op de 5 mensen is hoogsensitief. Het is dus helemaal niet zeldzaam – maar het voelt soms wel eenzaam, zeker als je jezelf
Wat ik bij mezelf herken:
Ik voel het als iemand niet lekker in zijn vel zit, nog voor diegene iets zegt.
Ik heb veel tijd nodig om indrukken te verwerken, vooral na sociale activiteiten.
Ik kan overweldigd raken door drukte, fel licht of harde geluiden.
Maar ik kan ook zó genieten van een simpel moment – een zonnestraal, muziek die me raakt, een klein gebaar.
En wat is dan overprikkeling?
Overprikkeling voelt voor mij als een kortsluiting. Mijn hoofd wordt vol, mijn lijf gespannen, mijn emoties raken uit balans. Alles is teveel. Zelfs lieve woorden of een simpele vraag kunnen dan net ‘de druppel’ zijn.
Overprikkeling is geen persoonlijkheidskenmerk. Het is een toestand – een signaal dat je systeem overbelast is geraakt. Dat kan iedereen overkomen, HSP of niet. Maar als je hoogsensitief bent, ben je er wel gevoeliger voor, omdat je al meer prikkels binnenkrijgt en die dieper verwerkt.
Wat ik merk als ik overprikkeld ben:
Ik raak sneller geïrriteerd of emotioneel, ook om kleine dingen.
Mijn hoofd voelt mistig, ik kan moeilijk nadenken of beslissingen nemen.
Mijn lijf voelt gespannen of juist leeg.
Ik wil me terugtrekken en rust, maar voel me daar soms ook schuldig over.
Het verschil in een notendop
| Hoogsensitiviteit | Overprikkeling |
|---|---|
| Een eigenschap, hoort bij wie je bent | Een tijdelijke toestand |
| Je neemt meer en subtieler waar | Je hebt te veel prikkels tegelijk |
| Altijd aanwezig, positief én uitdagend | Komt en gaat, voelt vooral overweldigend |
| Geeft verdieping, empathie, intensiteit | Geeft chaos, vermoeidheid, onrust |
Wat helpt mij?
Deze inzichten kwamen niet in één keer. Maar beetje bij beetje begon ik beter voor mezelf te zorgen. Misschien heb jij er ook iets aan:
Rust is geen luxe, maar noodzaak. Ik plan bewust pauzes, ook als het ‘niet nodig lijkt’.
Grenzen aangeven zonder schuldgevoel. Moeilijk, maar zo bevrijdend.
Leren voelen wat van mij is – en wat van de ander.
Natuur, stilte, muziek, ademhalen. Terug naar de basis.
Mildheid. Niet alles hoeft perfect. Ik hoef niet altijd ‘sterk’ te zijn.
Tot slot
Het verschil tussen hoogsensitiviteit en overprikkeling begreep ik al langer. Maar toen ik de opleiding bij Bieke Geenen volgde en haar BALK-methode leerde kennen, viel alles op zijn plaats. Wat ik eerder vooral begreep met mijn hoofd, kon ik nu ook echt voelen en toepassen.
Vanuit die basis werk ik nu met het traject Hoogsensitief Groeien in mijn praktijk. Het helpt mensen om meer grip en inzicht te krijgen in hun hoogsensitiviteit – zonder het te willen veranderen, maar wel beter te leren hanteren.
💛 Herken je jezelf hierin? Dan ben je welkom voor een gesprek of kennismaking.